Proposta de recuperación dos restos do muiño do Valente a iniciativa da A.V.V. Sta Baia de Mos.

MOS - MOLIS.

RECUPERACIÓN DOS RESTOS DO MUIÑO DO VALENTE.

As obras de mellora da estrada N-550 causaron a desaparición do Muiño do Valente. Daquel muíño hoxe somentes quedan catro pedras; O Pé, a moa ou roda do muiño e as dúas últimas pezas da canle.

Varios estudos e publicacións relacionaron tradicionalmente o topónimo do concello de Mos cos muíños, xa que “a moa” (do latín molan) convertese en “a mo” debido a unha variante lingüística e fai plural en as mos (as moas).

Por outra banda, documentos da Idade Media refírense á nosa Parroquia co nome de “Terra de Molis”, que deu pé a interpretalo como “terra de muíños”.

Hoxe en día esta teoría é dubidosa, xa que probablemente o topónimo débese a outro tipo de moas. O termo “moa” dá nome noutros lugares de Galicia a penedos ou montes con forma de moa dental. O gran número de penedos destas características que atopamos no camiño de Santiago (a XIX Vía Militar dos romanos), no percorrido dende o Barrio de Amieirolongo ata o da Gándara, parecen ser a verdadeira orixe do nome do noso concello. Foi a citada variante lingüística a que fixo derivar “as moas” en “as mos”, o mesmo termo que utilizamos cando falamos das rodas dos muíños.
Polo tanto a interpretación correcta de “Terra de Molis” é: Terra de Mos.

A idea de recuperar os restos do muíño para a nosa memoria colectiva e noso patrimonio cultural convértese, por relación, na maneira de divulgar tamén a orixe toponímica do noso pobo.